NFLS gesloten goederenwagen

links tegen de stootheuvel een gesloten goederenwagen (of een veewagen), zonder remhuisje, van de NFLS

Om de productie van het nieuwe jaar op te schroeven, bouw ik nog een NFLS gesloten goederenwagen. Er zijn mooie kits/etsplaten te verkrijgen bij MK modelbouwstudio en Taghotrain maar ik durf het aan in styreen. Eerder bouwde ik de veewagen variant met remhuis. Deze wagens zijn gelijk aan de bekende CHD zoals gebouwd werden voor de HSM. De NFLS wagens waren uitgerust met dichte wielen en open balansijzers. De aspotten waren daarentegen van de StaatsSpoorwegentype. De NFLS had deze wagen met en zonder remhuis in dienst. 37 stuks zonder rem en 9 stuks met rem. Daarnaast waren er 2 wagens voorzien van een stoomleiding om mee te kunnen lopen in een personentrein. Zoals al het goederenmatrieel waren de wagen grijs geschilderd, een zwart onderstel, met witte aspotten.

NFLS 59 in afleveringstoestand

Het bouwen van zo'n wagen in styreen is eenvoudig, het grote aandachtspunt is natuurlijk het voorkomen van het krom trekken van het styreen. De wanden bestaan uit een basis van ,5 mm styreen, waarop het ' plankenmotief'wordt gelijmd. Deze wandjes zijn met 2-componentenlijm op foamboard gelijmd. Een kop en een zijwand aangeklaagd gelijmd tot een haak, en die twee zijn zorgvuldig op maat gesteld op het onderstel. Het onderstel is ook weer het bekende verhaal van styreen u-profiel 6mm als bufferbalken en 4,8mm voor de stelbalken. Buffer en koppelingsplaten van Moog, stangenbuffers van MK modelbouwstudio. Tekenwerk voor de open belanzen uit eigen keuken, maar ook die zijn bij MK modelbouwstudio te verkrijgen. Het meeste werk zit uiteindelijk in het netjes aanbrengen van U-profielen en schetsplannen op de wanden.

H0 model van Werps

NFLS veewagen met remmershuis

Een van de (weinige) successen van NFLS waren de speciale veetreinen op vrijdag naar de markt in leeuwarden. Speciaal hiervoor had de NFLS veewagens aangekocht. Bij het latere werkspoor  werden 10 wagens gebouwd, waarvan twee met een remhuis. net als het overige materieel was ook dit type gebaseerd op het HSM type.

HSM veewagen, met remhuis (open versie)

met remhuis:

NFLS FO 601-602, HSM 5490-5491, NS 70774-70775

zonder remhuis:

NFLS FO 651-658, HSM 5492-5499, NS 70571-70578

Na de tweede wereldoorlog gingen de wagen langzaam maar zeker buitendienst. Een wagen werd verkocht aan P Smits voor het vervoer van beenderen. Deze hield het vol tot 1951.

de HSM veewagen maakt een proefrit op de opendag van Blokpost Nul

In het verleden had ik een HSM veewagen met remhuis gebouwd uit styreen. Voor de bouw klik hier. Op enkele details na stond deze al een tijdje op de plank. De keus was snel gemaakt om deze te wijzigen naar een NFLS versie, gelijk een stok achter de deur om de laatste details aan te brengen. Ook werden de lange treeplanken afgenomen en vervangen door korte messing exemplaren. De spaakwielen werden vervangen door dichte exemplaren en de HSM aspotten door SS aspotten. Wat nog rest zijn de remspindel en remhuissteunen en de sluithaak van de deur.

onderstel met nieuwe treden

lange treeplanken verwijderd en gaatjes dicht gemaakt

enkele handgrepen op bak en deur verwijderd

treden op kopwand en grepen aangebracht

NFLS ballastwagen

Naast enkele waterwagens had de NFLS een ballastwagen voor onderhoudswerkzaamheden in dienst. Deze wagen was overgenomen van de aannemer Brouwers en Bijlsma die betrokken was bij de aanleg van de NFLS lijnen. Waarschijnlijk had deze de wagen overgenomen van de HIJSM die de wagen had overgenomen van de Nederlandse Rhijnspoorweg-Maatschappij. Het was een eenvoudige wagen:
l.o.b. 7,2m, laadvermogen 10 ton, radstand 3,25m, vloeroppervlakte 13,2m2, inhoud 6m3. De wagen kwam in 1904 in dienst als NFLS 1 met als depotplaats vermoedelijk Stiens. Bij de HIJSM kreeg de wagen nummer 13646 en nadien bij de NS GZZ 172151. In 1938 was de wagen in depot Leeuwarden en eindigde in 1939 depot Hengelo.

Ondanks de summiere gegevens leek het mij leuk deze wagen te bouwen; uit de kenmerken zijn de hoofdmaten uit te rekenen. In combinatie met de leeftijd en de eenvoudige uitvoering uit die tijd is er wel een gok naar te maken. MK modelbouwstudio heeft al jaren in het H0 programma een messingkitje van zo'n type wagen.

H0 model van MK modelbouwstudio

In de kast met onvoltooide projecten lag nog een wagenbak in styreen. Na al die jaren niet krom getrokken en slechts éen mm te kort. Leuke basis om een modelletje van te maken. Aangezien de exacte gegevens ontbreken worden de details zo goed mogelijk ingevuld. Kenmerkend voor deze zand/grindwagentjes zijn natuurlijk de langskleppen van de bak( 2-deling) vandaar de versteviging in het midden van de bak. Open balansen en nietenband van Moog helaas niet op voorraad, dus wordt vervolgd.

NFLS Bagagewagen

De NFLS had twee! bagagewagens in dienst. Deze zijn aangeschaft in 1902 voor 2543 guldens per stuk. Het waren varianten op de gesloten CHD wagen, de buiten maten van de wagen waren gelijk maar er ca 1/3 van de bak was bestemd voor de begeleider. Voorzien van twee raampjes, een deur en twee smalle uitkijkjes. Het compartiment stond in verbinding met het goederen gedeelte en was voorzien van gas verlichting en stoomverwarming en een vast bureau met postvakken en een stoel. De karakteristieke diagonalen zijn nu in een zijwand terecht gekomen en een kruis geworden. De wagen had een rem, op beide assen aan een zijde van het wiel?! De doorgaande stoomleiding verraad overigens dat deze wagens in geval van nood aan de personendienst kon mee doen.

Voor het model heb ik bij Taghotrain een etsplaat gekocht. De grootste aanpassing is de geperste balansen te vervangen voor het open type. Die zijn inmiddels getekend en laat ik etsen door Moog. Het etswerk ziet er scherp uit en zelfs aan het interieur is gedacht, postsorteerkast, bureau en stoel

DE NFLS 1-2 DP HSM 3001-3002 D NS 2261-2262 foto's van de wagen in NFLS uitvoering in Opkomst en ondergang van de noord-friesche lokaal-spoorwegmaatschappij blz. 424 in NS uitvoering in De Erfenis blz.84 Hieronder nog wat plaatjes van het Taghotrainmodel in de NS versie, de NFLS was grijs.

goederenloods Anjum II

Het loodsje is al een tijdje bijna af, op de ramen na. Eerder heb ik kozijnen gemaakt met styreen stripjes en dat gaat prima maar om de roede verdeling te maken, of beter gezegd strak te krijgen en op schaal is lastig. Als proef voor het station van Anjum, waar wel wat meer ramen en deuren in zitten dan de twee voor het loodsje, heb ik als test deze twee ramen genomen. Als basis werd het raam met roede verdeling met behulp van de computer getekend en bij Moog laten etsen. 0,3mm dik messing en de roedes 0,8mm breed. Daarna met stripsjes styreen 1,5x1,5mm (Evergreen art nr. 153 .060"x.060") het kozijnhout weergegeven.
Humbrol primer met het kwastje voor de roedes. Dit gaf toch niet het gewenste effect, dus toch maar gespoten.
Inmiddels toch bedacht verlichting aan te brengen d.m.v. van zo'n kerst imitatie waxine ledje. Betekend dat er er toch iets van een interieur in moet. De vloer zit er al in, dut dat wordt nog een uitdaging. Ik denk aan het schilderen van de wanden door de raamopening en het aanbrengen van een geprinte plankenvloer op rol door het raam....kijken of dat lukt

NFLS goederenwagens

http://nulspoor.blogspot.nl/2011/06/werps-modelbouw-komt-met-een-nfls.html

Pas na dit bericht en met name de foto van de gesloten NFLS goederenwagon heb ik gekeken naar het rollend materieel van NFLS. En het bleek al snel dat de NFLS dat vrij overzichtelijk had gehouden. Allereerst had de NFLS een overzichtelijk aantal typen wagens: gesloten, open en veewagens, in uitvoeringen met en zonder remhuisje. Men bestelde alle wagens bij Werkspoor en naar de laatste types in bouwstijl van de HSM. De wagens hadden standaard dichte wielen en open balansijzers. Aangezien de NFLS haar goederenwagens onder de vlag van de Staatsspoorwegen onderbracht(om de wagens ook over andere en buitenlandse spoornet te kunnen laten rijden) lijken de opschriften in eerste instantie op die van de Staatsspoorwegen. Waarschijnlijk werd ook om die reden gekozen voor S.S. aspotten. Dus een HSM wagen met SS opschriften en S.S. aspotten. De gesloten wagens (met en zonder remhuis)waren van het CHD type. De veewagens (met en zonder remhuis)waren hier een variant op De bagagewagens (2 stuks) waren ook familie van de CHD, de wagen heeft twee uitkijkjes en compartimenten voor de begeleider en goederen. De open wagens (met en zonder remhuis) waren eenvoudige wagens met stalen deurtjes in de zijwanden. De kopschotten konden wel worden uitgenomen, maar niet opgeklapt. In de NS tijd werden deze wagens in de serie GL opgenomen. Bovengenoemde wagens zijn de hoofmoot van de NFLS goederenvloot, hiernaast waren nog enkele waterwagens en een plattewagen in bezit. Voor modellen in 1:43,5 kun je terecht voor een messing etsplaat/kit (veelal HSM of NS versie) terecht bij:

- CHD; MK modelbouw of Taghotrain (afbeelding MK modelbouwstudio)

- veewagen; Taghotrain (afbeelding Taghotrain)

 












 - bagagewagen DE: Taghotrain (afbeelding Taghotrain)

 - openwagen: niet bekend, zelfbouw !

 De oplettende lezer voelt wel aankomen waar de komende blogjes over gaan.

Opkomst en ondergang van de Noord-Friesche Locaal-Spoorwegmaatschappij

En op dat boek zat ik te wachten! Heerlijk boek voor de liefhebber van fries spoor; niet alleen de NFLS komt aan bod maar ruim aandacht voor de NTM.

 

 klik hier voor een eigen exemplaar bestel

Locloods Anjum I

In 1921 werd er in Anjum een locloods gebouwd, nadat de er brand was geweest in Stiens en er dus behoefte was aan een nieuwe loods. En natuurlijk is het handig om aan het eind van de lijn een loods te hebben om de eerste trein richting Leeuwarden gelijk te kunnen starten. Lang is de loods niet in gebruik geweest want in 1935 werd het vervoer gestopt en in 1942 werd het emplacement daadwerkelijk gesloopt.

De loods was geschikt voor 1 locomotief en bestond uit een stenen loods met mansarde kap, en een laag gedeelte met onderkomen voor het trein personeel dat overnachte.

Veel foto's van de loods zijn er niet te vinden, wel zijn er een aantal familiekiekjes waarbij op de achtergrond de locloods is te zien. In combinatie met de foto,'s die ik enige tijd terug maakte ter plekken is toch wel een goede reconstructie te maken van het gebouw. Tekeningen zijn wel zo handig maar aan de hand van kop en lagenmaat van het metselwerk, is het gebouw in de maat te zetten door de baksteen te blijven tellen. En als je nauwkeurig kijkt naar kleurverschillen in het metselwerk en of voegwerk zijn de posities van ramen en deuren ook af te leiden.

Locomotiefloodsen en tractieterreinen in Nederland 1839-1958, H. Waldorp/ J.G.C. van de Meene

NFLS stootheuvel

Als je genoegen neemt met een stootheuvel van de NdSM en die bouwt, dan kan het niet al te lang duren tot de in eerste instantie onvindbare informatie opduikt. En jawel, in het geschreven bestek voor de Locloods in Anjum staat ie beschreven. Het werk was omvangrijker als alleen de loods, het slopen van de deels afgebrande loods, het verplaatsen van het hoge bassin en het maken van wat spoor en een 1:9 en 1:7 wissel hoorde er ook bij. En nog een stootheuvel. De NFLS stootheuvel werd zoals verwacht gemaakt uit gebruikte dwarsliggers, maar was een stuk compacter; lager en korter.

Volgens het bestek (handig zakformaat, staand A5 formaat) blz 16 en 17, paragraaf 25:
''.... volgens te verstrekken teekening en nadere aanwijzing een stootheuvel te maken van grond met aan de voor- en zijkanten schoeiingen van gebruiktevdwarsliggers en aan de achterzijde taluds van 1 : 1 1/2, bovenvlak en talud af te dekken met 0,20 M dikte zwarte grond en zoden "
" Voor den te maken stoot euvel is noodig; te kantrechten en te stellen 40 stuks gebruikte grenen dwarsliggers"
Verder werd de stootbalk van gezaagd eiken 35x20 cm, 2 gordingen van gezaagd grenen 20x10 cm aan de zijkanten. Het geheel werd aan de bovenzijde afgewerkt met dekstukken van gezaagd grenenhout 20x3 1/2cm. Twee klossen van gezaagd eiken 0,45 M 20x15cm, ik denk dat deze op de stootbalk werden aangebracht om beschadigingen door buffers te voorkomen.
Verder wordt er nog gesproken over 100 KG gesmeed ijzer aan bouten, beugels enz, 10 kuub zand of grond, alles tweemaal in carbolineum Avenarius en den stootbalk in op te geven kleuren schilderen.

Ik heb van bovenstaande gegevens een tekeningetje gemaakt, waarbij ik uitgegaan ben van dwarsliggers met kopmaat 3x6mm. Het tekeningetje is in schaal 1:43,5.

Een halve locloods kopen?

Na een kort leven als locloods werden er twee woningen in de locloods in Anjum gemaakt. Dus wie wil, kan nu een woning oftewel een halve locloods kopen, het rechtergedelte, dus het uiterste puntje van de lijn! En voor de prijs (in vergelijking met de huizenprijzen in de randstad) hoef je het ook niet te laten. Helaas laten de foto's op de verkoopsite geen authentieke details zien klik



foto's stationsweb/ wim mensinga

Werps modelbouw komt met een NFLS gesloten goederenwagen

Een nieuws berichtje tussendoor, Werps modelbouw komt met een messingbouwpakket van een gesloten goederenwagen in H0. Dat is natuurlijk niet mijn schaal maar het wagentje is wel in NFLS versie te bouwen.



Website Werps modelbouw:

Ex HSM CHD model 1879

De eerste wagens welke gebouwd werden aan de hand van dit type hadden nog houten dwarsverbindingen in het onderstel. Dit is later gewijzigd in een volledig metalen onderstel. Van dit type wagen heeft de NFLS ook enkele wagens in dienst gehad. Hoewel deze maatschappij geen bezit was van de Staatsspoorwegen waren deze wagens naast hun NFLS nummer ook nog eens uitgerust met een Staatsspoornummer en waren zij in tegen stelling tot de HSM ook voorzien van SS aspotten. In zekere zin dus een HSM wagen in Staatsspooruitvoering.

Ex HSM CHD Model 1910

Ten opzichte van het oorspronkelijke ontwerp waren er verschillende wijzigingen doorgevoerd. Zo is het o.a. het dak iets boller, zijn de vakken op de zijwand zijn anders ingedeeld en waren van een zwaarder onderstel met geperste asbalansen waardoor hun draagvermogen toenam. Ook verdwenen de diagonale verstevigingstrips op zowel de zijwanden als de kopwanden. De benodigde stevigheid werd voorstaan verkregen door geperste driehoeken in de hoeken aan te brengen. De Koninklijke Stoomweverij te Nijverdal heeft een wagen van deze uitvoering in haar bezit gehad. Doordat de weverij het ‘Koninklijk’ droeg was de wagen op de deur voorzien van een Koninklijk wapen.

NFLS - stationsgebouwen

N.F.L.S. staat voor Noord Friesche Locaal Spoorwegmaatschappij, deze werd opgericht op 31 mei 1899 nadat er al vanaf 1871 plannen werden gemaakt voor een spoorweg van de Friese wadden via Ternaad, Dokkum en Veenwouden naar Drachten. De stationsgebouwen langs de lijn werden volgens de maatschappij onderverdeeld in stations ( 1e of 2e klasse) en haltes ( 1e, 2e en 3e klasse. Met behulp van www.stationsweb.nl heb ik de volgende lijst gemaakt:


afbeelding: stationsweb
Stationsgebouwen type NFLS 1e klasse
Grootste station van de NFLS. Een raampartij groter dan de stations 2e klas. Alleen gebouwd in:
1900 Stiens
Hoofdzetel van de maatschappij, naast het station ook een grote locomotiefloods en werkplaats. Enige station met een perronoverkapping.



afbeelding: Marrum, zomer 2009
Stationsgebouwen type NFLS 2e klasse
Langwerpig station met aan de perronzijde een puntgevel. Bevat een woning en lokalen voor de stationsdienst. Op foto het, enkele jaren geleden gerestaureerde Marrum. Let op de details; bijvoorbeeld het fraaie zinken dakje van de dakkapel, de fraaie hout versieringen van de puntgevels en de mooie klasse borden haaks op de gevel. Vreemd genoeg staat het al enkele jaren leeg. Zonde! en eigenlijk ook een blamage, de gemeente krijgt het kennelijk al jaren niet voor elkaar dit gebouw te activeren. Voor de sfeer is er ook een stukje perron aangelegd, echter het effect gaat verloren doordat de vrolijke vlaggemast in het spoortrace staat!
1900 Ferwerd (gesloopt)
1900 Hallum (gesloopt)
1901 Marrum- Westernijkerk
1901 Dokkum- Aalsum (gesloopt)
1901 Holwerd





afbeelding stationsweb
Stationsgebouwen type NFLS halte 1e klasse
Langwerpig station met puntgevel aan de perronzijde. Bevat woning en lokalen voor de stationsdienst. Qua gebouw gelijk aan het vorige, op de foto nu ook de andere kopgevel in beeld

1901 Annaparochie
1901 Jacobiparochie (gesloopt)
1901 Minnertsga
1901 Tzummarum
1902 Sexbierum- Pietersbierum






afbeelding stationsweb
Stationsgebouwen type NFLS halte 2e klasse
Langwerpig station met puntgevel aan perronzijde. Station is identiek aan halte eerste klas. De verschillen uitten zich dus niet in het stationsgebouw, maar het blijkt dat de aanduiding tweede klas meer zei over de status van de halte zelf.
1900 Leeuwarden Halte (gesloopt)
1901 Blija
1901 Ternaard
Op foto Leeuwarden Halte in de NS tijd. Kennelijk had iemand de behoefte het gebouw te schilderen en een lelijke dakkapel toe te voegen.





afbeelding stationsweb

NFLS halte 3e klasse
Verkleinde uitvoering van haltegebouwen. Puntgevel aan perronzijde met korte vleugel. Bevat een kleine woning en een wachtkamer. Eigelijk de compacte versie van het standaard station. Indeling van het woonhuis is gelijk; de kortere vleugel ontstaat door dat er slechts een i.p.v. twee wachtkamers zijn. Het bureau van de stationschef in het midden van het gebouw ontbreekt hier niet. Een beetje vreemd is dat de toegang van de woning nu vanaf de perronzijde is. Da's wel weer handig voor gebruik van het gebouw na de spoortijd: meestal is de entree aan de achterkant en is het gebouw aan de voorkant niet toegankelijk

Gebouwde stations van dit type:
1900 Finkum (gesloopt)
1900 Hijum
1900 Jelsum (gesloopt)
1901 Hantum (gesloopt)
1901 Vrouwbuurtstermolen
1901 Vrouwenparochie (gesloopt)
1902 Dongjum
1902 Franeker halte
1902 Midlum- Herbayum
1902 Oosterbierum (gesloopt)
1902 Wynaldum
1909 Morra- Lioessens

Stationsgebouw Anjum

Voorbereidingen voor de bouw........

De afgelopen tijd heb ik wat materiaal verzameld om het stationsgebouw te maken in 1:43,5. Naast foto's van toen, foto's van daarna en mijn eigen foto's van afgelopen zomer klik , ook de bouwaavraagtekening van destijds:

Ontwerp Station te Metslawier en te Anjum, schaal 1:100
met op tekening aangetekend:
Behoort bij schrijven van den directeur der Noord-friesche Locaalspoorweg-maatschappij dd. 10 sept. 1912
En de datum afgifte bouwvergunning:
Behoort bij het besluit van Burgemeester en Wethouders van Oostdongeradeel van den 11 november 1912. De secretaris De burgemeester D. Dijksma

Zonder computer, email enz. met vier weken bouwvergunning, hulde!

De tekening toont overigens de plattegrond van de beganegrond, drie gevels, en een dwars en langsdoorsnede. Dit ontwerp is tweemaal gebouwd: In Metslawier en in spiegelbeeld in Anjum. Het station lijkt veel op de overige NFLS stations maar heeft ook een aantal verschillen. Meest in het oogspringend is de halsgevel aan de perronzijde. Op de tekening voor vergunning nog aangegeven als een gevelbeeindiging met kantelen!

Metslawier en Anjum zijn ruim tien jaar later gebouwd, kennelijk was de enigzins romantische ronde houten bekleding van de eerdere gebouwen uit de mode geraakt.
Ander verschil is dat de kap, aan de straatzijde, gedeeltelijk verder word doorgezet.
Vanaf de straat wordt de langgerekte gevel nu verdeeld in een stations en woongedeelte.

Ook in de detaillering van het gebouw is af te lezen dat het gebouw later is gebouwd. Vergelijken we bijvoorbeeld met Marrum dan is het bewerkelijke houtwerk bij de puntgevels verdwenen. Maar ook de sjiekere natuursteen dorpel onder de kozijnen is vervangen door een gemetselde variant in baksteen.

Om het station in model te bouwen heb ik eerst een tekening gemaakt in autocad. Als basis heb ik de oorspronkelijke tekening gebruikt. Daarna heb ik deze aangepast aan de hand van oude en nieuwe foto's. Het geheel wil ik bouwen in foamboard van 3mm, daarvan had ik nog wat liggen en bij vorige projecten goed bevallen. De buitenwanden en vloeren worden in 2 lagen uitgevoerd. Door de 2 lagen te laten verspringen kun je zo een stevige constructie realiseren. Voor het gevelmetselwerk ben ik toch weer op de styreenplaten van Slater's uitgekomen, en wel Flemmisch Bond. Nadelen: net niet het juiste verband, steenafmeting te groot en hetpatroon is niet 100% haaks. Alternatief was een steentjes plaat van Vollmer 6033(H0), nadelen hiervan: 1,5mm dik, dus niet makkelijk snijbaar, duur, steenformaat te klein, verkeerd verband en plaatafmeting te klein d.w.z. geveldelen met lijmnaden.

Meest bewerkelijke van zo'n gebouw zijn de ramen. Kozijnen zijn prima te maken, maar de glasroeden vind ik een vreselijk geklier met dunnen stripjes. Plan is om deze( het is toch al getekend) te laten etsen, en met styreen strips rondom het kozijnhout te imiteren. Ook de metselwerkboog en sluitsteen boven het kozijn wil ik niet stripje voor stripje met de hand lijmen, wellicht is dit te laten plotten in styreen.
Stand van zaken: tekening is bijna gereed, inclusief kozijnen en metselwerkbogen.

Wie zich ook aan Anjum of Stiens wil wagen moet maar een berichtje achter laten. Overigens lijkt het erop dat de kozijnen niet verschillen van de andere stations en haltes dus kozijnen en metselwerk bogen zijn bruikbaar.

Anjum, privaat

Naast het goederenloodsje stond in Anjum het privaat als losstaand gebouwtje. Destijds gebruikelijk, om hygienische redenen uit het stationsgebouw geplaatst en niet alleen voor wachtende reizigers bedoeld maar ook voor de reizigers in de trein, vaak waren de rijtuigen niet voorzien van een toilet voorziening.

Het gebouwtje van de NFLS was opgetrokken uit houten frame ingevuld met vertikale delen. Het geheel stond op een gemetselde voet. Het gebouwtje had een bescheiden afmeting van 1,35m bij 3,3m Het plattegrondeje is eenvoudig: van links naar rechts, een zitgelegenheid van 1,35m bij 75 cm breed, met deur en een klein ventilatie raampje, dan een bergplaats van 1,65m breed met zo'n zelfde ventilatieraampje en tenslotte het open urinoir op de kop, wat door een hekwerk uit het zicht wordt ontrokken.



Een zelfde retirade stond in oa. Jelsum. Hier staat het gebouwtje gedraaid. De weinig aantrekkelijke kant van de urinoirs staat nu pontificaal op het perron.
Het hekwerk is op deze foto goed te zien. In tegenstelling tot privaten bij andere maatschappijen is er geen enkele versiering aangebracht.



In Anjum was de retirade hekkensluiter van de bebouwing. Zoals te zien op de foto staan de nokken van de gebouwen allemaal evenwijdig aan het spoor. De situatietekening geeft uitsluitsel aan welke kant het hekwerk voor de urinoirs stond, van het station af. Ook hier toch weer het vermoeden dat het dak met zink bekleed was in Anjum, in tegenstelling tot bv Jelsum, daar ziet de dakbekleding er asfaltpapierderig uit.

Hoewel het een klein ding is, in 1 op 43,5 slechts 3x8 cm, zit er nog vrij veel werk aan. Om te beginnen moeten de geveltjes uitgezet worden op de werkende breedte van de houten delen om het geheel kloppend te krijgen. Daarna de stijlen en regels, door dunne strips op de plankenplaat te plakken. die dan weer voorbij de verbindingen van stijlen en regels rond vijlen. Toen het ding in elkaar zat bleek de retirade in Anjum in spiegelbeeld uitgevoerd te zijn. Grrrrr, dus de planken met de raampjes er uit gesneden en nieuwe planken erin gelijmd, en aan de andere zijde de raampjes opnieuw uitgesneden.





Het gebouwtje heb ik met de kwast geschilderd: lichtgrijs(Humbrol 147)voor de wanden, donkergrijs(Humbrol 140) voor het dak, bruinrood voor het metselwek met verdund grijs voor de voegen. Klinken zijn met de fineliner zwart gemaakt,




gebruikte materialen:
Evergreen v-groove 2,5 mm
styreen plaat 1mm
strips 0,5x2,5mm
strookje Slater's baksteenplaat

afbeeldingen Anjum en Jelsum: Wytze Wybenga

Anjum - Marrum-Westernijkerk

Onlangs een ritje gemaakt naar Friesland om een paar NFLS spoorse gebouwen te bekijken in het echt. Lekker vroeg vertrokken en een mooi laag zonnetje over het ijsselmeer en de afsluitdijk. Allereerst naar Anjum. Je zou bijna vredenlievend typen ware het niet dat er af en toe mensen levend worden begraven. Het station en de locloods zijn beide bewaard gebleven en liggen nog steeds aan de rand van het dorp. De locloods is goed te fotograferen en is tegenwoordig een dubbel woonhuis.



De loods gezien vanaf de straat. Links een recente aanbouw, en rechts waarschijnlijk verbouwde orginele aanbouw, bedoeld voor overnachtend personeel. De dakkappel lijkt mij niet orgineel.





Deze kopgevel moet je de deuren bedenken waar de loc naar binnen ging. Het kleurverschil van het metselwerk verraad de oorspronkelijke opening.
Om later de loods in model te kunnen maken zijn er nog veel meer foto's gemaakt en de kop en lagenmaat gemeten van het metselwerk, om zo aan de hand van de foto's de afmetingen van het gebouw te kunnen bepalen.

Iets verderop staat het voormalige station. Het staat er keurig bij in een weelderige tuin. Heel mooi, maar zo goed als onmogelijk om fijne foto's te maken aan de spoorzijde.









Deze foto is genomen vanaf de weg, net voorbij het station in de richting van Stiens. De wilgen en het feit dat de maaiveld hoger ligt verraad de plek van de vroegere los en laadweg



Deze betonnen paaltjes lopen van het station tot en met locloods. Orgineel? ik denk het niet. Wel oud en al een flink stukje in de friese klei gezakt, aan het onderste gat te zien.



Na een onbijtje van de Coop tegenover de locloods(overigens een aardig architectonisch ontwerp) binnendoor naar Marrum.



Marrum Westernijkerk is een stuk vederop gelegen NFLS 2eklasse station. In 2003 is het grondig gerestaureerd, echter is er geen bestemming voor het gebouwtje gevonden; de ramen zijn afgeplakt met karton. Ondertussen wordt ook het schilderwerk niet bijgehouden. Op een flink aantal plekken bladderd de verf van kozijnen en deuren.

Ondanks dat zijn hier goed detail opnames te maken van metselwerk, daklijsten, wachtkamerborden enz.
Het stationnetje staat er prachtig bij; in de oorspronkelijke staat met klasseborden en een stukje perronwand. Zelfs de vlaggemast ontbreekt niet. Staat wel een beetje onnozel op het voormalige spoor-tracee.











Tot slot een foto van de perronkant: links een stuk nieuw uit 2009, rechts een stuk oud, uit de naoorlogse NS goederen-tijd,