De Zwyger

Een plan voor een minibaantje, moet overzichtelijk zijn, niet te groot maar toch wat spoor om met een of twee goederenwagens heen en weer te tuffen. Zelf heb ik een orenstein&koppel MB5N in messing in aanbouw, brawa heeft de uci koelwagen in het assortiment ( ik verwacht dat volgend jaar een NL uitvoering komt) Dat past leuk in een overslag/haventhema. Voor de module bak(jes) denk ik aan 50x100cm

De Zwyger, beginperiode

De Zwyger eind jaren '70

De Zwyger gezien vanaf het water

Eerste schets baantje, oktober 2014

Of nog smaller, zodat het in/op een kast past) uit 9 mm multiplex. Uit een plaat 60x120 is zo'n bakje te maken, strook van 10cm rondom zijn de zijkanten. Voor het pakhuis lijkt het mij leuk pakhuis de Zwijger in half reliëf te bouwen. Het pakhuis is nog steeds opvallend aanwezig aan de oostelijke Handelskade in Amsterdam. Tegenwoordig is het pand gerestaureerd en loopt de verbindingsweg jan schaefer brug er dwars door heen. Het railmateriaal kan eenvoudig, uitgaande van straatspoor kun je zelfs gebruikt roco/ rivarossi spul nemen. concreet een baanplannetje: ik heb de modules een tikkie smaller gemaakt 42x100cm. En dan twee bakjes. In half reliëf het reusachtige pakhuis de zwijger. twee doorgaande sporen + een aftakking. Voor de handliggend om vanaf het water(IJ) naar de kade toe te kijken, maar dat wil ik omdraaien. Dus naar het water toekijken; als achtergrond masten en kranen Zijn er meer liefhebbers voor zo'n 'light module'?

Anjum goederenloods III

Het goederenloodsje is klaar, de ramen zijn geplaatst, en er is iets van een interieur weergegeven. Uiteindelijk heb ik voorzichtig de vloer uit het gebouwtje gesneden zodat van onderaf de wanden beplakt konden worden met zo'n Faller kartonplaatje. Die je altijd ziet staan in treinenwinkels en waarvan je denk, wie zou dat nou kopen en wat moet je er mee?

goederenloods Anjum II

Het loodsje is al een tijdje bijna af, op de ramen na. Eerder heb ik kozijnen gemaakt met styreen stripjes en dat gaat prima maar om de roede verdeling te maken, of beter gezegd strak te krijgen en op schaal is lastig. Als proef voor het station van Anjum, waar wel wat meer ramen en deuren in zitten dan de twee voor het loodsje, heb ik als test deze twee ramen genomen. Als basis werd het raam met roede verdeling met behulp van de computer getekend en bij Moog laten etsen. 0,3mm dik messing en de roedes 0,8mm breed. Daarna met stripsjes styreen 1,5x1,5mm (Evergreen art nr. 153 .060"x.060") het kozijnhout weergegeven.
Humbrol primer met het kwastje voor de roedes. Dit gaf toch niet het gewenste effect, dus toch maar gespoten.
Inmiddels toch bedacht verlichting aan te brengen d.m.v. van zo'n kerst imitatie waxine ledje. Betekend dat er er toch iets van een interieur in moet. De vloer zit er al in, dut dat wordt nog een uitdaging. Ik denk aan het schilderen van de wanden door de raamopening en het aanbrengen van een geprinte plankenvloer op rol door het raam....kijken of dat lukt

NFLS stootheuvel

Als je genoegen neemt met een stootheuvel van de NdSM en die bouwt, dan kan het niet al te lang duren tot de in eerste instantie onvindbare informatie opduikt. En jawel, in het geschreven bestek voor de Locloods in Anjum staat ie beschreven. Het werk was omvangrijker als alleen de loods, het slopen van de deels afgebrande loods, het verplaatsen van het hoge bassin en het maken van wat spoor en een 1:9 en 1:7 wissel hoorde er ook bij. En nog een stootheuvel. De NFLS stootheuvel werd zoals verwacht gemaakt uit gebruikte dwarsliggers, maar was een stuk compacter; lager en korter.

Volgens het bestek (handig zakformaat, staand A5 formaat) blz 16 en 17, paragraaf 25:
''.... volgens te verstrekken teekening en nadere aanwijzing een stootheuvel te maken van grond met aan de voor- en zijkanten schoeiingen van gebruiktevdwarsliggers en aan de achterzijde taluds van 1 : 1 1/2, bovenvlak en talud af te dekken met 0,20 M dikte zwarte grond en zoden "
" Voor den te maken stoot euvel is noodig; te kantrechten en te stellen 40 stuks gebruikte grenen dwarsliggers"
Verder werd de stootbalk van gezaagd eiken 35x20 cm, 2 gordingen van gezaagd grenen 20x10 cm aan de zijkanten. Het geheel werd aan de bovenzijde afgewerkt met dekstukken van gezaagd grenenhout 20x3 1/2cm. Twee klossen van gezaagd eiken 0,45 M 20x15cm, ik denk dat deze op de stootbalk werden aangebracht om beschadigingen door buffers te voorkomen.
Verder wordt er nog gesproken over 100 KG gesmeed ijzer aan bouten, beugels enz, 10 kuub zand of grond, alles tweemaal in carbolineum Avenarius en den stootbalk in op te geven kleuren schilderen.

Ik heb van bovenstaande gegevens een tekeningetje gemaakt, waarbij ik uitgegaan ben van dwarsliggers met kopmaat 3x6mm. Het tekeningetje is in schaal 1:43,5.

Stationsgebouw Anjum

Voorbereidingen voor de bouw........

De afgelopen tijd heb ik wat materiaal verzameld om het stationsgebouw te maken in 1:43,5. Naast foto's van toen, foto's van daarna en mijn eigen foto's van afgelopen zomer klik , ook de bouwaavraagtekening van destijds:

Ontwerp Station te Metslawier en te Anjum, schaal 1:100
met op tekening aangetekend:
Behoort bij schrijven van den directeur der Noord-friesche Locaalspoorweg-maatschappij dd. 10 sept. 1912
En de datum afgifte bouwvergunning:
Behoort bij het besluit van Burgemeester en Wethouders van Oostdongeradeel van den 11 november 1912. De secretaris De burgemeester D. Dijksma

Zonder computer, email enz. met vier weken bouwvergunning, hulde!

De tekening toont overigens de plattegrond van de beganegrond, drie gevels, en een dwars en langsdoorsnede. Dit ontwerp is tweemaal gebouwd: In Metslawier en in spiegelbeeld in Anjum. Het station lijkt veel op de overige NFLS stations maar heeft ook een aantal verschillen. Meest in het oogspringend is de halsgevel aan de perronzijde. Op de tekening voor vergunning nog aangegeven als een gevelbeeindiging met kantelen!

Metslawier en Anjum zijn ruim tien jaar later gebouwd, kennelijk was de enigzins romantische ronde houten bekleding van de eerdere gebouwen uit de mode geraakt.
Ander verschil is dat de kap, aan de straatzijde, gedeeltelijk verder word doorgezet.
Vanaf de straat wordt de langgerekte gevel nu verdeeld in een stations en woongedeelte.

Ook in de detaillering van het gebouw is af te lezen dat het gebouw later is gebouwd. Vergelijken we bijvoorbeeld met Marrum dan is het bewerkelijke houtwerk bij de puntgevels verdwenen. Maar ook de sjiekere natuursteen dorpel onder de kozijnen is vervangen door een gemetselde variant in baksteen.

Om het station in model te bouwen heb ik eerst een tekening gemaakt in autocad. Als basis heb ik de oorspronkelijke tekening gebruikt. Daarna heb ik deze aangepast aan de hand van oude en nieuwe foto's. Het geheel wil ik bouwen in foamboard van 3mm, daarvan had ik nog wat liggen en bij vorige projecten goed bevallen. De buitenwanden en vloeren worden in 2 lagen uitgevoerd. Door de 2 lagen te laten verspringen kun je zo een stevige constructie realiseren. Voor het gevelmetselwerk ben ik toch weer op de styreenplaten van Slater's uitgekomen, en wel Flemmisch Bond. Nadelen: net niet het juiste verband, steenafmeting te groot en hetpatroon is niet 100% haaks. Alternatief was een steentjes plaat van Vollmer 6033(H0), nadelen hiervan: 1,5mm dik, dus niet makkelijk snijbaar, duur, steenformaat te klein, verkeerd verband en plaatafmeting te klein d.w.z. geveldelen met lijmnaden.

Meest bewerkelijke van zo'n gebouw zijn de ramen. Kozijnen zijn prima te maken, maar de glasroeden vind ik een vreselijk geklier met dunnen stripjes. Plan is om deze( het is toch al getekend) te laten etsen, en met styreen strips rondom het kozijnhout te imiteren. Ook de metselwerkboog en sluitsteen boven het kozijn wil ik niet stripje voor stripje met de hand lijmen, wellicht is dit te laten plotten in styreen.
Stand van zaken: tekening is bijna gereed, inclusief kozijnen en metselwerkbogen.

Wie zich ook aan Anjum of Stiens wil wagen moet maar een berichtje achter laten. Overigens lijkt het erop dat de kozijnen niet verschillen van de andere stations en haltes dus kozijnen en metselwerk bogen zijn bruikbaar.

Sneeuw schuiven

Het dilemma........
Je hebt een mooie ijsbaan, vorst en een pak sneeuw die de ijsaangroei verhinderd.
De sneeuw moet er af. Het was een gok.......













bron:
http://www.anjumfoto.nl/album/Ijsveegmachine%20zakt%20door%20het%20ijs/album/index.html

IJsvereniging Anjum

Tegenover het station stond vroeger een rijtje huizen. Deze zijn ongeveer tegelijk gebouwd met de aanleg van het station. Inmiddels zijn deze gesloopt en heeft de IJsvereniging Anjum daar een plek gevonden. Afgelopen zomer maakte ik deze foto:



Of de ijsbaan open is durf ik niet te zeggen, in iedergeval niet gemeld op de site van de KNSB


foto: FredWard.nl

Nog even de facts van schaatsen in Anjum:

IJsvereniging Anjum

Voorzitter: dhr. G. Haaima
2e Voorzitter: dhr. A. Bandstra
Secretaris: mevr. H. van Dijk
Penningmeester dhr. G. Boersma
Bestuursleden:
dhr. K. Zijlstra
dhr. J. Koree
dhr. W. Douma
dhr. J.P. Hovinga
dhr. T.M. Kempenaar

Inlichtingen:
G. Haaima
Hearrewei 5
9133 MS Anjum
Tel: 0519 - 321 832

Aantal leden: 395
Opgericht: 12 febr 1929
Contributie: 6 euro per jaar

IJsvereniging is opgericht in 1929 in samenwerking met de IJsclub (één was vrijzinnig en de andere christelijk)
Deze twee zijn gefuseerd in 1976. Op 12 februari 1986 is de huidige ijsbaan geopend, tot stand gekomen in samenwerking met de ruilverkaveling, gemeente en staatsbosbeheer. Opp. 1,6 hectare.
De statuten zijn voor het laatst herzien op 24-03-1999
De huidige ijsbaan is één van de weinige ijsbanen in Dongeradeel die de officiele wedstrijdmaten heeft.

Anjum, privaat

Naast het goederenloodsje stond in Anjum het privaat als losstaand gebouwtje. Destijds gebruikelijk, om hygienische redenen uit het stationsgebouw geplaatst en niet alleen voor wachtende reizigers bedoeld maar ook voor de reizigers in de trein, vaak waren de rijtuigen niet voorzien van een toilet voorziening.

Het gebouwtje van de NFLS was opgetrokken uit houten frame ingevuld met vertikale delen. Het geheel stond op een gemetselde voet. Het gebouwtje had een bescheiden afmeting van 1,35m bij 3,3m Het plattegrondeje is eenvoudig: van links naar rechts, een zitgelegenheid van 1,35m bij 75 cm breed, met deur en een klein ventilatie raampje, dan een bergplaats van 1,65m breed met zo'n zelfde ventilatieraampje en tenslotte het open urinoir op de kop, wat door een hekwerk uit het zicht wordt ontrokken.



Een zelfde retirade stond in oa. Jelsum. Hier staat het gebouwtje gedraaid. De weinig aantrekkelijke kant van de urinoirs staat nu pontificaal op het perron.
Het hekwerk is op deze foto goed te zien. In tegenstelling tot privaten bij andere maatschappijen is er geen enkele versiering aangebracht.



In Anjum was de retirade hekkensluiter van de bebouwing. Zoals te zien op de foto staan de nokken van de gebouwen allemaal evenwijdig aan het spoor. De situatietekening geeft uitsluitsel aan welke kant het hekwerk voor de urinoirs stond, van het station af. Ook hier toch weer het vermoeden dat het dak met zink bekleed was in Anjum, in tegenstelling tot bv Jelsum, daar ziet de dakbekleding er asfaltpapierderig uit.

Hoewel het een klein ding is, in 1 op 43,5 slechts 3x8 cm, zit er nog vrij veel werk aan. Om te beginnen moeten de geveltjes uitgezet worden op de werkende breedte van de houten delen om het geheel kloppend te krijgen. Daarna de stijlen en regels, door dunne strips op de plankenplaat te plakken. die dan weer voorbij de verbindingen van stijlen en regels rond vijlen. Toen het ding in elkaar zat bleek de retirade in Anjum in spiegelbeeld uitgevoerd te zijn. Grrrrr, dus de planken met de raampjes er uit gesneden en nieuwe planken erin gelijmd, en aan de andere zijde de raampjes opnieuw uitgesneden.





Het gebouwtje heb ik met de kwast geschilderd: lichtgrijs(Humbrol 147)voor de wanden, donkergrijs(Humbrol 140) voor het dak, bruinrood voor het metselwek met verdund grijs voor de voegen. Klinken zijn met de fineliner zwart gemaakt,




gebruikte materialen:
Evergreen v-groove 2,5 mm
styreen plaat 1mm
strips 0,5x2,5mm
strookje Slater's baksteenplaat

afbeeldingen Anjum en Jelsum: Wytze Wybenga

Stootheuvel

Een klusje tussendoor: een stootheuvel. Volgens het sporenplan van Anjum heb ik er eentje nodig. Helaas helaas, ik kan geen enkele NFLS-stootheuvel vinden op foto waarop te zien is hoe ze bij de NFLS eruitzagen. In het boek van Wim Verboom- Daar komt de tram uit Schagen staat wel een keurig tekeningetje met toelichting.



Aan het eind van kopsporen lagen veelal stootheuvels. Dit waren van oude biels gemaakte obstakels die moesten voorkomen dat rollend materieel van de rails liep. De stootheuvels waren bestand tegen een flinke stoot, maar wel zodanig geconstrueerd dat ze konden vervormen( en daarna eennvoudig te repareren waren). Het voorscherm, met een balk ter hoogte van de buffers, was zo stevig mogelijk geconstrueerd en zat diep in de grond. De stootbalk was rood geschilderd (bij de NdSM met Dr. Much's Zinnober-Signalfarbe) en het overig houtwerk was gecabolineerd. De biels van de zijkanten zaten niet zo diep in de grond en werden slechts bijeen gehouden door langsbalken en hier en daar een trekstang. Hierdoor kon het voorscherm (en niet de zijkanten, red) naar achter schranken. Het geheel was gevuld met zand, aarde, grind e.d.

De tekening heb ik op schaal afgedrukt, en de verschillende biels genummerd. Deze afgetekend op een latje van 3x6mm kopmaat. Schrik niet, ik had zo'n twee en een halve meter nodig. De biels zijn bewerkt zoals beschreven staat op Avontuur in miniatuur, rails spijkeren. Op een niet vlakke ondergrond heb ik de verschillende vlakken gelijmd met gewonen houtlijm. Daarna tot een geheel verlijmd, met een foamboard "vloertje" ertussen. Als laatste de moeren van de trekstangen. Hiervoor kun je mooi modelbouten bestellen bij bv http://www.scalehardware.com/ Hiervoor had ik geen geduld, ik heb ze geimiteerd dmv stukje styreen rod, die ik een mm laat uitsteken.






De biels zijn gekleurd door een bruine en zwarte wash, en de bufferbalk met humbrol rood 153. Niet vergeten de moeren zwart te maken.

Anjum in schaal 0

klik op het plaatje voor een vergroting

De emplacementekening van Anjum. Da's niet echt wild maar wel leuk in 1:43,5. Met een klein locje en wat goederenwagens kun je toch leuk rangeren. Om sporenplannetjes enigzins te laten passen op modules van 60x120 cm moet het niet te gek breed zijn en het stationsgebouw aan het doorgaande spoor(midden van de module)liggen. Vanaf de eerste wissel, zo'n zes modules

Ik heb het toch wat compacter getekend hieronder, en dat ging eigenlijk vanzelf, want de moduleovergangen dicteren de plaats van wissels (die wil je niet doorzagen) en door het omdraaien van de eerste en tweede wissel scheelt behoorlijk, het uithaalspoor blijft lang genoeg
Uitganspunt is om de laad/los en het perronspoor zo lang mogelijk te houden.


klik op het plaatje voor een vergroting

a. los en laadweg
c. uithaalspoor
d. perron
f. verhoogde veelading
h. locloods
gebouwen van links naar rechts: retirade, goederenloodsje, stationsgebouw

Een beginnetje heb ik al, de bestaande modulen van mijn rangeerbaantje ga ik aanpassen, waarbij de 60x60cm koppelmodule het spoornulmodule kopschot D blijft houden. De nieuwe modulen worden natuurlijk de uitdaging met het station en de goederenloods. Of ik de locloods ga bouwen is nog even de vraag, vooralsnog lijkt ie niet te passen. Verder heb ik van de locloods geen tekeningen weten te bemachtigen, Wel twee kleuren foto's maar die zijn van na de verbouwing tot een dubbel woonhuis waarbij er flinke aanpassingen zijn gedaan.
Ik hou mij aanbevolen voor aanvullende informatie!

Buurmanschakeling

Bij de spoornul modules wordt de zogenaamde 'buurmanschakeling' gebruikt om de verschillende modules elektrisch te koppelen. De truc is dat de verschillende sporen zo zijn geschakeld dat secties op de eigen module door de linker en of rechter buurman kunnen worden bediend, of omgekeerd. Zo kun je bijvoorbeeld een trein die bij de buurman klaar staat "halen" met jouw trafo en doorrijden naar de andere buurman, en vica versa. Schematisch ziet dat er zo uit:
Elk spoor/sectie wordt dubbelpolig, dus beide staven met een aan/uit/aan schakelaar. En die schakelt dus tussen eigen voeding, stroomloos of 'stroom buurman'. De 'stroom buurman' wordt geschakeld links/ rechts . Vanaf je schakelpaneel lopen dus 4 snoeren, stroom naar buurman links en rechts en stroom van buurman links en rechts. Die verbindingen worden gemaakt met 4mm banaanstekkers

Voor mijn baantje ziet het er dan zo uit:

Naast het doorgaande spoor A, zijn de opstelsporen B, C en D en de draaibrug spanningsloos te schakelen. De verbindingen tussen de modules zijn gemaakt met zgn. kroonsteenstekkers. Inderdaad kroonsteenstrips en dat werkt wel zo handig

Definitief sporenplan

Dit is het definitieve sporenplan geworden. Twee modules van 60x120cm en een module van 60x60cm. Het Stationsgebouw en het privaat met het bijbehorende stuk perron kan worden losgenomen. Zowel links als rechts is de baan koppelbaar met overige Spoor Nul Modules.

Een kleine module, 60x60cm

Ik heb besloten mijn twee modules uit te breiden met een derde module. Dit om iets meer ruimte te krijgen omdat ik het 3wegwissel vervang door twee 'gewone' wissels. dat scheelt natuurlijk lengte en een wissel kan niet op een module overgang. Dus een half moduletje (60x60cm) gebouwd, uit wat resthout, kopschot uit 9mm multiplex, overig uit 5,5mm triplex, verbindingen dmv klosjes, gelijmd en geschroefd, en een langs en dwarsrib. Mijn baantje wordt nu aanzienlijk groter, van 2,4m naar 3,0m

Verder met de modulebakken

Een updatetje vanuit de garage. Beide modulebakken zijn wat houtconstructie betreft zo goed als klaar. De bovenplaat is aangebracht en in grove lijnen het talud uitgezaagd. Niet op foto zichtbaar maar wel belangrijk: verstevigingsribben in de lengte richting onder de spoordijk. Dit voorkomt doorhangen van de dijk op de lange duur.

Voor de foto's heb ik twee wagonnetjes en een stukje rail laten poseren zodat je al een beetje kunt zien hoe het gaat worden.

Overzicht van de twee modulen, op de voorgrond komt de draaibrug. de multiplex bovenplaat heb ik op het slootniveau aangebracht en provisorisch aangegeven hoe de sporen komen te lopen op de tweede module.

Voor ik verder kan moet er rail, wissel en materiaal voor de brug worden gekocht.

Modulebakken bouwen

het eerste begin is er! ik ben begonnen met de bouw van de module bakken inclusief de kopschotten volgens module afspraak D-profiel. Eerste fotootje vanuit de rommelige en stoffige garage. Vooraf bedacht de ontvangen tekening van het kopschot op karton te lijmen en als mal te gebruiken. Door het vochtige weer was de tekening niet maatvast, op 60cm was de tekening 1,5 cm te lang ! Gelukkig op tijd opgemerkt, wel jammer, dus met de hand de profielen uitzetten. De zijkanten zijn gemaakt van 9mm multiplex, verlijmd en geschroefd met de kopschotten. De 'bovenplaat' (ook 9 mm) komt bij de eerste module (met het water en de brug' op slootniveau, bij de rechtermodule, ookwel stationsmodule komt de plaat op spoordijkniveau. Dat wordt allemaal ondersteund door twee a drie extra ribben. De grindbedding maak ik van 5 mm multiplex

Vandaag was het droog, dus de bakken konden even naar buiten voor een fotootje, onderste bak wordt de linker module met water en de brug, bovenste module de stationmodule. Nog te bedenken: overgang aan de rechterkant van de stationsmodule:hoe overgang van het hoge niveau naar het D-profiel en voor de linkermodule: hoe draaipunt van brug?

Modulebaan, eerste schetsen

Geinspireerd door kleine modelbaantjes zoals 't Handzaam Havenbaantje van Modelbouwwerk en tal van rangeerbaantjes op de site van Carl Ahrendt heb ik een eerste idee op papier gezet:

Op twee modules van 60x120cm moet het allemaal gebeuren. Een doorgaand spoor in het midden van de modules zorgt ervoor dat dit baantje kan worden opgenomen in de Spoor Nul Modulebaan. Daarnaast moet het op zichzelf ook leuk zijn. Aan de rechter kant is een kleine halte en een losweg. Links de eingenlijke gadget: een draaibrug. Die draaibrug kan ook helemaal doordraaien zodat er eigenlijk een draaischijf vermond als draaibrug, in het zicht is. Op de brug is ruimte voor een bv een sik met een wagon.

In de volgende versie is het plan geoptimaliseerd, de twee wissels zijn vervangen door een asymetrisch driewegwissel, hierdoor kunnen de opstelsporen langer worden. Ook liggen de sporen niet allemaal meer evenwijdig.

De volgende variant zie je hieronder. Toen bleek dat het niet m ogelijk was om bij Marcway het asymetrisch driewegwissel te kunnen bestellen, verdween deze uit de lay-out. Ee.a. is nog schematisch weergegeven. Om niet tegen de achterkant of voorkant van het station te kijken is de layout om de lengte as gespiegeld. De losweg heeft nog een staartje gekregen, een stukje kade. Verder is het haltegebouw ingevuld: Station Rijksstraatweg van de HESM, beter bekend als de Haarlemmermeerlijnen. Al met al past het niet meer op 2 modules, er is een halve module (60x60cm) toegevoegd. Die tekening moet nog worden gemaakt.